«Экономика, бизнес және қызметтер» журналы» ғылыми журналының редакциясына келіп түскен барлық мақалалар плагиат пен АИ контентіне негізінде журналдың рәсімдеу мен түпнұсқалық көрсеткіші бойынша журналдың барлық талаптарына сәйкес тексеріледі, барлық ғылыми мақалалар міндетті түрде қосарланған соқыр рецензиялауға жіберіледі (рецензент қолжазбаның авторларын білмейді, қолжазбаның авторлары рецензетті білмейді).
Ғылыми мақалаларды рецензиялау қағидалары
Қолжазбалар ғылым кандидаты, ғылым докторы, философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесі бар рецензеттерге жіберіледі және Web of Science немесе Scopus халықаралық дерекқорларында Хирша индексі бар ғалымдарға жіберіледі. Рецензиялау құпия түрде жүргізіледі: мақаланың қолжазбасы рецензенттерге авторлар туралы деректерді көрсетпей журналдың электрондық платформасы арқылы жіберіледі.
Рецензенттерден қолжазбаның негізгі ғылыми өлшемдерге сәйкестігін, сондай-ақ оның маңыздылық сапасын объективті және дәлелді бағалау талап етіледі.
Рецензент қолжазбаға объективті баға беруге міндетті. Рецензиялау үшін алынған қолжазба құпия құжат ретінде қаралады, рецензенттің мәтінді танысу немесе талқылау үшін үшінші тұлғаларға беруге құқығы жоқ.
Рецензент рецензиялауды жүргізу процесінде алынған ақпаратты өз мүдделеріне де, бөгде адамдардың мүдделеріне де пайдалана алмайды.
Рецензент рецензиялауды жүргізу барысында кемсітуші немесе беделін түсіретін түсініктемелер бермеуге тиіс.
Редакция рецензиялау процесінің құпиялылығын қамтамасыз етеді.
Рецензиялау мерзімі 4 аптаға дейін, бірақ рецензенттің өтініші бойынша ұзартылуы мүмкін.
Рецензенттер рецензияны мерзімінде беруге міндетті. Егер бапты қарау және рецензияны белгіленген мерзімде дайындау мүмкін болмаса, онда рецензент бұл туралы журналдың редакциясына хабарлауға тиіс. Рецензент қолжазба материалдарын қабылдау мен түсіндіруде көрініс табатын мүдделер қақтығысы анық болған жағдайда рецензиядан бас тартуға құқылы.
Қолжазбаны қарау қорытындылары бойынша рецензент осы бап бойынша одан әрі шешім қабылдау үшін ұсынымдар береді (рецензенттің әрбір шешімі негізделеді):
- материалды қабылдау - мақаланы жариялауға ұсыну;
- пысықтауды талап ету - рецензент белгілеген кемшіліктер түзетілгеннен кейін мақаланы жариялауға ұсынылады;
- мақаланы басқа мамандарға қосымша рецензиялауға жіберу;
- материалды қабылдамау - мақаланы журналда жариялауға болмайды, мақаланы редакция қабылдамайды.
Егер мақала екі жақты соқыр сараптамадан кейін қабылданбаса, журналдың онлайн платформасы арқылы авторға қабылданбағаны және сараптама қорытындылары туралы хабарланады.
Егер автор мен рецензенттерде қолжазбаға қатысты шешілмейтін қайшылықтар туындаса, редколлегия қолжазбаны қосымша рецензиялауға жіберуге құқылы. Даулы жағдайларда шешімді бас редактор редакциялық алқа отырысында қабылдайды.
Егер рецензенттерде немесе редакциялық алқа мүшелерінде зерттеу нәтижелерінің түпнұсқалылығы мен дұрыстығына күмән туындаған жағдайда, автор (лар) қолжазбада келтірілген нәтижелерді немесе фактілерді растау үшін қосымша материалдарды ұсынуға тиіс.
Мүдделер қақтығысы
Конкурстық қатынастар, авторлардың бірімен ынтымақтастық және байланыстар нәтижесінде журналдың редакциялық алқасы
мүшелерінің, рецензенттердің мүдделері қақтығысы болған жағдайда, қолжазба қақтығысты шешу үшін тәуелсіз сарапшының қарауына беріледі.
Егер мүдделер қақтығысы жарияланғаннан кейiн анықталса, редакциялық алқа тиiстi түзетулердiң жариялануын қамтамасыз етуге мiндеттi.
Рецензенттер мүдделер қақтығысы немесе жеке мүдделілік болған жағдайда қолжазбаларды қарауға және бағалауға қатыспауға тиіс.
Ұсынылған қолжазбаға немесе жарияланған мақалаға қатысты этикалық шағым берген кезде бас редактор беделді журналдардың тәжірибесіне негізделген шаралар қабылдауы тиіс.
Этикаға жатпайтын мінез-құлық фактісі туралы әрбір хабарлама ескіру мерзімін белгілеусіз қаралады. Фактілер расталған жағдайда тиісті түзетулер, теріске шығарулар немесе кешірімдер жариялануы тиіс.
Жарияланым этикасының бұзылуы журналдың редакциясы авторлардың беделін қорғайды және барлық жағдайларға мұқият қарайды.
Журнал редакциясы оған тікелей қатысы жоқ адамдармен болжамды плагиат жағдайында айыптауға жауап бермеу құқығын өзіне қалдырады.
